'Nên dùng tiền để tuyển tấn sĩ trẻ từ nước ngoài về'

Hinh nen dien thoai de thuong,xo so truc tiep mien trung

 Bài viết "Sao lại tuyển cử nhân làm giảng sư đại học" của anh Đỗ Quốc Tuấn đăng trên VnExpress đã lôi cuốn sự quan hoài của rất nhiều bạn đọc với các quan điểm trái chiều, trong bức thư gửi tòa soạn, tác giả Tuấn cảm ơn những bình luận, góp ý của các bạn đọc dành cho bài viết của anh trên diễn đàn khoa học.

Tuy nhiên, với ý thức cầu thị, Đỗ Quốc Tuấn thanh minh vài nghĩ suy nhằm làm rõ một số điều mà anh thấy bạn đọc cảm nhận chưa thông thuộc hoặc hiểu nhầm.

"Trong bài viết trước của tôi, tôi không nói rằng việc tuyển cử nhân, thạc sĩ làm giảng sư "nguồn" trước đây là sai trái hay không, nhất là trong bối cảnh sơn hà mới thoát khỏi chiến tranh thì việc duy trì nền giáo dục đại học đã là thành công lớn.

Tuy nhiên, gần 40 năm kể từ ngày hợp nhất sơn hà đến lúc chúng ta phải đổi thay cách thức vận hành nền giáo dục đại học nếu chúng ta muốn có nguồn nhân công chất lượng cao để phát triển sơn hà "sánh vai cùng cường quốc năm châu". Nếu cứ duy trì mô hình tuyển cán bộ giảng dạy như trước đây, tức thị tuyển cử nhân (thạc sĩ) tốt nghiệp ra làm giảng sư, cán bộ nghiên cứu "nguồn", Việt Nam sẽ gặp phải những khó khăn trong việc có được các đại học ưu tú.

Không có hàng ngũ giảng sư, nghiên cứu viên chất lượng tốt, Việt Nam khó có nguồn nhân công đào tạo bài bản và càng chẳng thể có sản phẩm công nghệ cao cạnh tranh với các nước có truyền thống. Mô hình du nhập công nghệ cao từ nước ngoài chỉ là giải pháp tình thế và không có cái gốc vững bền, chúng ta sẽ mãi chỉ là người chạy theo sau chứ chẳng thể là người tham dự vào quá trình dẫn dắt xu thế phát triển mới.

Có bạn nói có tiền làm việc gì cũng xong. Đó là cách nghĩ thiển cận. Có tiền là một chuyện, nhưng việc dùng tiền như thế nào để có hiệu quả nhất mới là nhân tố quyết định thành bại. Tiền cấp cho giảng sư, nghiên cứu viên trẻ đi học nước ngoài không hề nhỏ và phải đợi một thời kì mới dùng được. Tiền chúng ta trả cho người "thừa" ở trường đại học, cơ quan nghiên cứu cũng không ít.

Bên cạnh đó, chất lượng sản phẩm đầu ra tại các trường đại học trong nước còn hạn chế. Từng có nhiều chuyên gia khoa học cảnh báo về tình trạng "lạm phát" cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ, tấn sĩ trong nước với chất lượng không được bảo đảm. Vậy, vì sao chúng ta không dùng tiền đó để tuyển người có khả năng làm việc, nhất là các tấn sĩ trẻ từ nước ngoài về? Trong bài viết tôi nói rằng không phải cứ tuyển xong là xong mà cần phải có khâu "cạnh tranh và đào thải". Chỉ khi thưởng phạt rõ ràng, sáng tỏ thì con người mới làm việc trang nghiêm và nhiệt thành được.

Có người nói chúng ta còn nghèo, ăn chưa đủ nghĩ gì tới hàn lâm khoa học, cứ để các nước phát triển nghiên cứu, Việt Nam chỉ việc du nhập sản phẩm của họ về. Nếu chúng ta ưng ý yên phận, ưng ý là nước thế giới thứ ba thì chắc sẽ không ai tranh biện về quan điểm này.

Nhưng chúng ta là những con người của một sơn hà nghìn năm văn hiến, chẳng thể ưng ý thân phận nghèo hèn thế được. Thân phận mỗi nhà nước là do dân tộc nhà nước đó quyết định, điều này là hiển nhiên và không tranh biện. Sức ỳ trong nghĩ suy là khôn cùng hiểm nguy. Hãy mường tưởng chúng ta cứ trồng lúa, đào than, hút dầu lửa đem đi xuất khẩu thì hàng trăm năm nữa chúng ta mới là nước nhàng nhàng khá.

Tuy nhiên, nếu Việt Nam chịu hy sinh đầu tư cho giáo dục-khoa học (công nghệ) trong vòng 20-30 năm đầu thì chỉ cần từng ấy thời kì, nước ta sẽ phát triển thành nước khá không chỉ trong khu vực và còn trên thế giới.

Hàn Quốc là tỉ dụ tiêu biểu không ai chối cãi được. Như vậy, chỉ cần nửa thế kỷ thay vì một thế kỷ Việt Nam có thể đạt được đích đề ra. Vấn đề là đời nào sẽ chịu hy sinh đảm trách tuổi ban sơ gian khổ của quá trình "công nghiệp hóa, đương đại hóa" sơn hà? Chúng ta hay con cháu chúng ta?