Thứ Năm, 28 tháng 2, 2013

Làm khoa học chẳng thể chỉ bằng 'cái đầu sáng dạ'

Hinh nen dien thoai doc,ket qua xo so truc tiep

Anh Hà Văn Quang, đang theo học chương trình thạc sĩ tại Đại học Công nghệ và Giáo dục Hàn Quốc (Korea University of Technology and Education) trong bài viết tham gia diễn đàn: "Vì sao các nhà khoa học Việt ít có bài đăng trên tạp chí quốc tế" cho biết, anh rất buồn vì nhiều người đang chỉ trích nhà khoa học Việt Nam.

"Tôi xin chỉ ra một số điểm để mọi người có cách nhìn đúng hơn về giới khoa học trong nước.

Thứ nhất là thông tin. Tôi xin lấy kinh nghiệm bản thân đưa ra một so sánh đơn giản. Khi tôi là nghiên cứu viên tại Viện Khoa học công nghệ Việt Nam, một trong cơ quan đầu ngành về nghiên cứu ở Việt Nam, tôi không có điều kiện truy cập và đọc các tạp chí uy tín. Còn giờ, tôi đang là sinh viên thông thường của một trường xếp hạng gần 100 ở Hàn Quốc. Hàng ngày tôi tìm và đọc các bài báo can hệ đến lĩnh vực nghiên cứu của mình một cách dễ dàng.

Nếu ai đó từng học ở nước ngoài, hẳn các bạn ý thức rõ tầm quan trọng của việc đọc báo. Đơn cử, chỉ một môn học ở trường, các sinh viên phải tìm đọc ít nhất từ 5 đến 6 bài báo can hệ, chưa kể đến các tài liệu tham khảo khác. Tôi nói điều này để mọi người hình dong rõ số lượng bài báo mà một nhà khoa học cần và nên đọc khi muốn có nghiên cứu tốt, xứng tầm đăng trên các tạp chí uy tín.

Với so sánh trên có thể nhận ra, giới khoa học Việt Nam thiếu thông tin - yếu tố không thể thiếu đối với nghiên cứu. Xin nói thêm là việc dùng tiền đề tài, tiền dự án mua các bài báo hay đăng tải, tôi thấy không mấy khả thi bởi từ việc đề xuất đến việc ký duyệt mua các bài báo tốn khá nhiều thời gian. Hơn nữa, ai có thể nắm chắc một bài báo đúng là bài báo mình cần khi mới chỉ đọc được phần tóm tắt? Tôi không làm được việc đó.

Nói một cách đơn giản, việc đăng bài báo về nghiên cứu của bản thân trên tạp chí uy tín của thế giới về bản chất na ná như việc bạn muốn tham gia một câu chuyện mà nhóm người đang bàn luận. Vậy, điểm trước hết bạn cần làm là lắng nghe xem nhóm người đó đang nói gì, đưa ra luận điểm gì. Nếu không làm được việc này bạn sẽ nói điều gì đó hoàn toàn không can hệ hoặc nói lại cái người ta từng nói. na ná, nếu giới khoa học trong nước không đọc được các bài báo trên các tạp chí uy tín, bạn nghĩ nhà khoa học có thể làm được gì?

Điểm thứ hai là cơ sở hạ tầng. giả như khoa học Việt Nam có thể xem nhiều bài báo từ các tạp chí uy tín thế giới, mọi người có nghĩ là sau đó nhà khoa học phải làm gì không? Họ phải làm thể nghiệm, mày mò nghiên cứu trên các thiết bị, từ đó mới có thể đề xuất và đưa ra nghiên cứu mới, rồi đăng bài báo chất lượng. Tôi nói trên kinh nghiệm của chính bản thân tôi vì tôi cũng gửi và đăng bài báo trên IEEE, (Institute of Electrical and Electronics Engineers, tạm dịch là "Hiệp hội các chuyên gia Điện – Điện tử", một hội nghề nghiệp tại Mỹ nhưng có hội viên trên toàn cầu). Các bài báo nếu chỉ dựa vào nghiên cứu lý thuyết hay mô phỏng thì khả năng đăng thấp hơn nhiều với các bài báo có thể nghiệm thực tế.

Với giới khoa học Việt Nam. Họ có gì? Một cái máy tính, thậm chí còn cũ mèm, vài quyển sách với những kiến thức cơ bản và chưa được cập nhật. Vậy mọi người đợi mong gì ở họ? Họ có đáng phải chịu sự chỉ trích của cả xã hội không?

Trên đây chỉ là hai điểm rất dễ nhận thấy mà tôi muốn mọi người biết. Nghiên cứu khoa học không phải chỉ có tờ giấy, cái bút với cái đầu thông minh là có thể làm ra những nghiên cứu đáng giá được các bạn ạ. Tôi dấn nhiều nhà khoa học Việt Nam bây chừ bị bài toán "cơm, áo, gạo, tiền" át đi mong muốn và nhiệt tâm nghiên cứu. Mỗi người đều ở vị trí là người con, người cha, người mẹ. Họ không đáng trách khi họ phải từ mong ước khoa học để kiếm tiền báo hiếu ba má, nuôi dạy con cái. Chính bởi thế, những nhà khoa học dù trong môi trường khó khăn mà vẫn đứng vững và có những đóng góp lớn như thầy Nguyễn Phùng Quang thật sự là đáng quý.

Mong mọi người hãy có cái nhìn đúng đắn hơn, đa chiều hơn trước khi trách cứ nhà khoa học Việt Nam. Tôi cũng mong quốc gia có chính sách đúng đắn hơn để phóng thích tiềm lực của nhà khoa học.

'Nên dùng tiền để tuyển tấn sĩ trẻ từ nước ngoài về'

Hinh nen dien thoai de thuong,xo so truc tiep mien trung

 Bài viết "Sao lại tuyển cử nhân làm giảng sư đại học" của anh Đỗ Quốc Tuấn đăng trên VnExpress đã lôi cuốn sự quan hoài của rất nhiều bạn đọc với các quan điểm trái chiều, trong bức thư gửi tòa soạn, tác giả Tuấn cảm ơn những bình luận, góp ý của các bạn đọc dành cho bài viết của anh trên diễn đàn khoa học.

Tuy nhiên, với ý thức cầu thị, Đỗ Quốc Tuấn thanh minh vài nghĩ suy nhằm làm rõ một số điều mà anh thấy bạn đọc cảm nhận chưa thông thuộc hoặc hiểu nhầm.

"Trong bài viết trước của tôi, tôi không nói rằng việc tuyển cử nhân, thạc sĩ làm giảng sư "nguồn" trước đây là sai trái hay không, nhất là trong bối cảnh sơn hà mới thoát khỏi chiến tranh thì việc duy trì nền giáo dục đại học đã là thành công lớn.

Tuy nhiên, gần 40 năm kể từ ngày hợp nhất sơn hà đến lúc chúng ta phải đổi thay cách thức vận hành nền giáo dục đại học nếu chúng ta muốn có nguồn nhân công chất lượng cao để phát triển sơn hà "sánh vai cùng cường quốc năm châu". Nếu cứ duy trì mô hình tuyển cán bộ giảng dạy như trước đây, tức thị tuyển cử nhân (thạc sĩ) tốt nghiệp ra làm giảng sư, cán bộ nghiên cứu "nguồn", Việt Nam sẽ gặp phải những khó khăn trong việc có được các đại học ưu tú.

Không có hàng ngũ giảng sư, nghiên cứu viên chất lượng tốt, Việt Nam khó có nguồn nhân công đào tạo bài bản và càng chẳng thể có sản phẩm công nghệ cao cạnh tranh với các nước có truyền thống. Mô hình du nhập công nghệ cao từ nước ngoài chỉ là giải pháp tình thế và không có cái gốc vững bền, chúng ta sẽ mãi chỉ là người chạy theo sau chứ chẳng thể là người tham dự vào quá trình dẫn dắt xu thế phát triển mới.

Có bạn nói có tiền làm việc gì cũng xong. Đó là cách nghĩ thiển cận. Có tiền là một chuyện, nhưng việc dùng tiền như thế nào để có hiệu quả nhất mới là nhân tố quyết định thành bại. Tiền cấp cho giảng sư, nghiên cứu viên trẻ đi học nước ngoài không hề nhỏ và phải đợi một thời kì mới dùng được. Tiền chúng ta trả cho người "thừa" ở trường đại học, cơ quan nghiên cứu cũng không ít.

Bên cạnh đó, chất lượng sản phẩm đầu ra tại các trường đại học trong nước còn hạn chế. Từng có nhiều chuyên gia khoa học cảnh báo về tình trạng "lạm phát" cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ, tấn sĩ trong nước với chất lượng không được bảo đảm. Vậy, vì sao chúng ta không dùng tiền đó để tuyển người có khả năng làm việc, nhất là các tấn sĩ trẻ từ nước ngoài về? Trong bài viết tôi nói rằng không phải cứ tuyển xong là xong mà cần phải có khâu "cạnh tranh và đào thải". Chỉ khi thưởng phạt rõ ràng, sáng tỏ thì con người mới làm việc trang nghiêm và nhiệt thành được.

Có người nói chúng ta còn nghèo, ăn chưa đủ nghĩ gì tới hàn lâm khoa học, cứ để các nước phát triển nghiên cứu, Việt Nam chỉ việc du nhập sản phẩm của họ về. Nếu chúng ta ưng ý yên phận, ưng ý là nước thế giới thứ ba thì chắc sẽ không ai tranh biện về quan điểm này.

Nhưng chúng ta là những con người của một sơn hà nghìn năm văn hiến, chẳng thể ưng ý thân phận nghèo hèn thế được. Thân phận mỗi nhà nước là do dân tộc nhà nước đó quyết định, điều này là hiển nhiên và không tranh biện. Sức ỳ trong nghĩ suy là khôn cùng hiểm nguy. Hãy mường tưởng chúng ta cứ trồng lúa, đào than, hút dầu lửa đem đi xuất khẩu thì hàng trăm năm nữa chúng ta mới là nước nhàng nhàng khá.

Tuy nhiên, nếu Việt Nam chịu hy sinh đầu tư cho giáo dục-khoa học (công nghệ) trong vòng 20-30 năm đầu thì chỉ cần từng ấy thời kì, nước ta sẽ phát triển thành nước khá không chỉ trong khu vực và còn trên thế giới.

Hàn Quốc là tỉ dụ tiêu biểu không ai chối cãi được. Như vậy, chỉ cần nửa thế kỷ thay vì một thế kỷ Việt Nam có thể đạt được đích đề ra. Vấn đề là đời nào sẽ chịu hy sinh đảm trách tuổi ban sơ gian khổ của quá trình "công nghiệp hóa, đương đại hóa" sơn hà? Chúng ta hay con cháu chúng ta?